ଆପଣ ପ୍ରାୟତଃ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରିଥିବେ ଯେ ଯେତେବେଳେ ଆପଣ ନିଦରୁ ଉଠିବେ, ପ୍ରଥମେ ଆପଣଙ୍କ ହାତ ଫୋନ୍ ଉଠାଇଥାଏ । ଆପଣଙ୍କ ଆଖି ଠିକ୍ ଭାବରେ ଖୋଲା ଅଛି କି ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ମନ ମୋବାଇଲ୍ ଖୋଜିବାରୁ ଦିନର ଆରମ୍ଭ କରେ । ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ, ଲୋକଙ୍କ ମନରେ ପ୍ରଶ୍ନ ପ୍ରାୟତଃ ଆସେ ଯେ ଏପରି କାହିଁକି ? ଏହା କ’ଣ ଏକ ଖରାପ ଅଭ୍ୟାସ ନା ଆମେ ଏତେ ଫୋନ୍ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଦେଇଛୁ ଯେ ମସ୍ତିଷ୍କକୁ କାମ କରିବା ପାଇଁ ଫୋନ୍ର ସାହାଯ୍ୟ ନେବାକୁ ପଡ଼େ ? ଏହା ବିଷୟରେ ଭାବି ଲୋକମାନେ ପ୍ରାୟତଃ ଚାପଗ୍ରସ୍ତ ହେବା ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଏହା ପଛରେ ଥିବା ବିଜ୍ଞାନକୁ ବୁଝିବାକୁ କେହି ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି ନାହିଁ । ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ଏହା କାହିଁକି ଘଟେ ?
ଏହା କେବଳ ଏକ ନିଶା ନୁହେଁ, ଏହା ପଛରେ ଏକ ବିଶେଷ କାରଣ ଅଛି
ବିଜ୍ଞାନ ବିଶ୍ୱାସ କରେ ଯେ ଏହି ଅଭ୍ୟାସ ମସ୍ତିଷ୍କର କାର୍ଯ୍ୟକାରିତାର ଏକ ପ୍ରାକୃତିକ ଅଂଶ । ଉଠିବା ପରେ, ମସ୍ତିଷ୍କକୁ ଏହାର ଚାରିପାଖର ଦୁନିଆ ସହିତ ପୁନଃସଂଯୋଗ କରିବାକୁ ପଡିବ ଏବଂ ଆମେ ଶୋଇଥିବା ସମୟରେ କ’ଣ ଘଟିଥିଲା ତାହା ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବାକୁ ପଡିବ । ଏହି କାରଣରୁ, ଆମେ ଉଠିଥାଉ କି ନ ଥାଉ, ଆମର ହାତ ଏବଂ ମସ୍ତିଷ୍କ ଆମର ଫୋନ୍ ଖୋଜିବା ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତି ।
ମସ୍ତିଷ୍କ ଏକ ସୂଚନା ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କରେ
ରିପୋର୍ଟଗୁଡ଼ିକ ସୂଚିତ କରେ ଯେ ମାନବ ମସ୍ତିଷ୍କ ସବୁବେଳେ ନୂଆ ସୂଚନା ହାସଲ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଏବଂ ଆଗ୍ରହୀ । ଏହି କୌତୁହଳ ଉଠିବା ପରେ ଏତେ ତୀବ୍ର ଯେ ଯେତେବେଳେ ଫୋନ୍ରେ ଏକ ନୂଆ ବିଜ୍ଞପ୍ତି କିମ୍ବା ଇମେଲ୍ ବାଜେ, ମସ୍ତିଷ୍କ ତୁରନ୍ତ ଏହାକୁ ଯାଞ୍ଚ କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରେ ଏବଂ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ଅନୁଭବ ହୁଏ । ନଚେତ୍, ଅସ୍ଥିରତା ଲାଗି ରହେ । ସମୟ ସହିତ, ଏହି କୌତୁହଳ ଏକ ମୂଳ ଅଭ୍ୟାସରେ ପରିଣତ ହୁଏ, ଯାହା ଫଳରେ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ଚିନ୍ତା ନକରି କିଛି ମିନିଟ୍ ପାଇଁ ପ୍ରତିଦିନ ପ୍ରଥମେ ନିଜ ଫୋନ୍ ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତି, ଯାହାକୁ ଭୁଲ ଭାବରେ ଏକ ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କୁହାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ ।
ମୁଁ କାହିଁକି ଏହି ଅଭ୍ୟାସରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇପାରୁନାହିଁ ?
ଆମେ ଉପରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛୁ ଯେ, ମସ୍ତିଷ୍କ ଆମକୁ ସକାଳେ ନୂତନ ସୂଚନା ପାଇଁ ଆମର ମୋବାଇଲ୍ ଫୋନ୍ ଯାଞ୍ଚ କରିବାକୁ ପ୍ରେରଣା ଦିଏ, ଏବଂ ଯେତେବେଳେ ଆମେ ଏକ ଇମେଲ୍, ବିଜ୍ଞପ୍ତି କିମ୍ବା ବାର୍ତ୍ତା ପାଇଥାଉ, ଆମେ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ଅନୁଭବ କରୁ । ଏହି ଅଭିଜ୍ଞତାକୁ ପୁନଃଜୀବିତ କରିବା ପାଇଁ, ମସ୍ତିଷ୍କ ଆମକୁ ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ପୁନରାବୃତ୍ତି କରିବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରେ । ଏହି ଚକ୍ର ପ୍ରତିଦିନ ପୁନରାବୃତ୍ତି ହୁଏ ଏବଂ ଧୀରେ ଧୀରେ ଆମ ଜୀବନଶୈଳୀର ଏକ ଅଂଶ ହୋଇଯାଏ । ମନସ୍ତତ୍ତ୍ୱରେ, ଏହାକୁ “କ୍ୟୁ-ରୁଟିନ୍-ରିୱାର୍ଡ” ଚକ୍ର କୁହାଯାଏ ।
ଏହି ଅଭ୍ୟାସ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପାଇଁ କ୍ଷତିକାରକ କି ?
ପ୍ରତିଦିନ ସକାଳେ ଫୋନ୍ ଯାଞ୍ଚ କରିବା ଏକ ଖରାପ ଅଭ୍ୟାସ ନୁହେଁ, କିନ୍ତୁ ଯଦି ଏହା ଘଣ୍ଟା ଘଣ୍ଟା ସମୟ ନେଇଥାଏ, ତେବେ ଏହାକୁ ସମାଧାନ କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ । ସକାଳୁ ଶୀଘ୍ର ଅଧିକ ସମୟ ପାଇଁ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଦ୍ଵାରା ଆପଣଙ୍କର ଶରୀର ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିପାରେ ।
