ମହଙ୍ଗା ମାଡ଼ ଏବଂ ଆର୍ଥିକ ସଙ୍କଟରେ ମଧ୍ୟରେ ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ପାକିସ୍ତାନ ଏବେ ଆଉ ଏକ ବଡ଼ ସମସ୍ୟାର ସାମ୍ନା କରୁଛି । ଦେଶରେ ରୋଷେଇ ଗ୍ୟାସ୍ (LPG)ର ଅଭାବ ଦେଖାଦେଇଥିବା ବେଳେ ସିଲିଣ୍ଡର ଦର ଆକାଶଛୁଆଁ ହୋଇଛି । ଯେଉଁ ସିଲିଣ୍ଡର କିଛି ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ୪୫୦୦ ପାକିସ୍ତାନୀ ଟଙ୍କାରେ ମିଳୁଥିଲା, ତାହା ଏବେ ୭୦୦୦ରୁ ୮୨୦୦ ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିକ୍ରି ହେଉଥିବା ଖବର ମିଳିଛି । ଏହାଦ୍ୱାରା ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ରୋଷେଇ ବଜେଟ୍ ଉପରେ ଚାପ ବଢ଼ିଛି ।
ଇରାନରୁ ଯୋଗାଣ ବନ୍ଦ, ବଢ଼ିଲା ସଙ୍କଟ
ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଅକ୍ଟୋବର ୧୭ରୁ ଇରାନ ପଟୁ ପାକିସ୍ତାନକୁ LPG ଯୋଗାଣ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଇଛି । ଏହା ସହିତ ଇରାନ ଓ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଦୁଇଟି ପ୍ରମୁଖ ସୀମା ଚେକ୍ପୋଷ୍ଟ ବନ୍ଦ ହେବାରୁ ଇନ୍ଧନ ଯୋଗାଣ ଓ ବାଣିଜ୍ୟ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଛି ।
ପାକିସ୍ତାନର କହିବା ଅନୁସାରେ, ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଜବୁତ କରିବା ଏବଂ ଚୋରାଚାଲାଣ ରୋକିବା ପାଇଁ ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଇଛି । ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଇରାନ ଏହା ପଛରେ ବୈଷୟିକ କାରଣ ଥିବା କହିଛି । ସୀମା ବନ୍ଦ ହେବାରୁ LPG ଟ୍ୟାଙ୍କର ଏବଂ ଅନେକ ମାଲବାହୀ ଟ୍ରକ୍ ଉଭୟ ପଟେ ଅଟକି ରହିଛି ।
ସରକାରୀ ଦରଠାରୁ ଦୁଇଗୁଣରୁ ଅଧିକ ମୂଲ୍ୟ
ସବୁଠାରୁ ଚିନ୍ତାଜନକ କଥା ହେଉଛି, ପାକିସ୍ତାନର ତୈଳ ଓ ଗ୍ୟାସ୍ ନିୟାମକ ସଂସ୍ଥା OGRA ଅନୁସାରେ ୧୧.୮ କିଲୋଗ୍ରାମ LPG ସିଲିଣ୍ଡରର ସରକାରୀ ଦର ୩୨୯୬ ଟଙ୍କା ରହିଛି । କିନ୍ତୁ ବଜାରରେ ଏହାଠାରୁ ବହୁ ଅଧିକ ଦାମରେ ସିଲିଣ୍ଡର ବିକ୍ରି ହେଉଥିବା ଅଭିଯୋଗ ଆସିଛି । ବଲୁଚିସ୍ତାନରେ ଏଲପିଜି ସିଲିଣ୍ଡର ଦର ୭୦୦୦ ଟଙ୍କା ରହିଥିବା ବେଳେ ଲାହୋରେ ୭୫୦୦ ଓ ସ୍କର୍ଦ୍ଦୁରେ ୮୨୦୦ ଟଙ୍କା ରହିଛି । ଏହି ଦର ବୃଦ୍ଧି ଯୋଗୁଁ ସାଧାରଣ ପରିବାରଙ୍କ ପାଇଁ ରୋଷେଇ ଗ୍ୟାସ୍ କିଣିବା କଷ୍ଟକର ହୋଇପଡ଼ିଛି ।
୭୦ ପ୍ରତିଶତ LPG ଆମଦାନୀ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ ପାକିସ୍ତାନ
ପାକିସ୍ତାନ ନିଜର ମୋଟ LPG ଆବଶ୍ୟକତାର ପ୍ରାୟ ୭୦ ପ୍ରତିଶତ ବିଦେଶରୁ ଆମଦାନୀ କରେ । ଏହାର ଏକ ବଡ଼ ଅଂଶ, ପ୍ରାୟ ୫୦ ପ୍ରତିଶତ, ଇରାନରୁ ଆସୁଥିବା ଦାବି କରାଯାଇଛି । ତେଣୁ ଇରାନରୁ ଯୋଗାଣ ବନ୍ଦ ହେବାର ସିଧାସଳଖ ପ୍ରଭାବ ପାକିସ୍ତାନର ଘରୋଇ ଇନ୍ଧନ ବଜାର ଉପରେ ପଡ଼ିଛି ।
ପାକିସ୍ତାନ ଇରାକ ଓ ଓମାନ ଭଳି ଅନ୍ୟ ଦେଶରୁ ମଧ୍ୟ ଇନ୍ଧନ ଆଣିଥାଏ। କିନ୍ତୁ ଷ୍ଟ୍ରେଟ୍ ଅଫ୍ ହର୍ମୁଜ୍ରେ ଜାରି ସଙ୍କଟ ଯୋଗୁଁ ସେଠାରୁ ଯୋଗାଣ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବିତ ହେଉଥିବା କୁହାଯାଉଛି ।
ଆଗକୁ ବଢ଼ିପାରେ ସମସ୍ୟା
ଇରାନ-ପାକିସ୍ତାନ ସୀମା ବନ୍ଦ ରହିବା ଏବଂ ଆମଦାନୀରେ ବାଧା ଜାରି ରହିଲେ LPGର ଅଭାବ ଆହୁରି ଗମ୍ଭୀର ହୋଇପାରେ । ଏହାର ପ୍ରଭାବ କେବଳ ରୋଷେଇ ଗ୍ୟାସ୍ ଦରରେ ସୀମିତ ନ ରହି ଦେଶର ସାଧାରଣ ଜନଜୀବନ ଓ ଘରୋଇ ଖର୍ଚ୍ଚ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ପଡ଼ିପାରେ । ଆର୍ଥିକ ସଙ୍କଟ ସହ ଲଢ଼ୁଥିବା ପାକିସ୍ତାନ ପାଇଁ ଏହି ଗ୍ୟାସ୍ ସଙ୍କଟ ଏବେ ଆଉ ଏକ ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ୍ ହୋଇ ଉଭା ହୋଇଛି ।
