ବିବାହ କେବଳ ଏକ ସାମିଜିକ ଦାୟିତବ ନୁହେଁ ଏହାର ମଧ୍ୟ ଏକ ଆଇନଗତ ସମ୍ପର୍କ ମଧ୍ୟ ରହିଛି । ବୈଦିକ ରୀତିରେ ବିବାହ କରିବା ପରେ ଅନେକ ଲୋକ ମ୍ୟାରେଜ ରେଜିଷ୍ଟେସନ ବା ପଞ୍ଜିକରଣ କରିନଥାନ୍ତି । ଅନେକ ଏହାକୁ ଆବଶ୍ୟକ ବୋଲି ଭାବନ୍ତି ନାହିଁ ଏବଂ କିଛି ଏହାକୁ ସ୍ଥଗିତ ରଖିଥାନ୍ତି । ତେବେ ଏଭଳି କରିବା ଦ୍ବାରା ଅନେକ ଆଇନଗତ, ଆର୍ଥିକ ଏବଂ ପ୍ରଶାସନିକ କ୍ଷତ୍ରେରେ ଅସୁବିଧାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବାକୁ ପଡ଼ିପାରେ । ଏମିତିକି ଭବିଷ୍ୟତରେ ସ୍ବାମୀ ଏବଂ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କର ପ୍ରମାଣ ଦେବାକୁ ଅତିରିକ୍ତ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟ ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବାରେ ଏବଂ ଏହା ଏକ ଲମ୍ବା ସମୟ ହୋଇପାରେ ।
୨୦୦୬ ମସିହାରେ ସୀମା ବନାମ ଅଶ୍ୱନୀ କୁମାର ମାମଲାରେ, ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ସମସ୍ତ ରାଜ୍ୟକୁ ବିବାହ ପଞ୍ଜୀକରଣକୁ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ । ବିବାହ ପଞ୍ଜିକରଣ ବିନା, ସ୍ୱାମୀ-ସ୍ତ୍ରୀ ସମ୍ପର୍କର କୌଣସି ସରକାରୀ ଏବଂ ଆଇନଗତ ପ୍ରମାଣ ନାହିଁ । ଯଦି ଭବିଷ୍ୟତରେ ବୈବାହିକ ବିବାଦ, ସମ୍ପତ୍ତି ପ୍ରସଙ୍ଗ କିମ୍ବା ଅଧିକାର ସମସ୍ୟା ଉପୁଜେ, ତେବେ ବିବାହକୁ ପ୍ରମାଣିତ କରିବା ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦସ୍ତାବିଜ ଏବଂ ସାକ୍ଷୀଙ୍କ ଆବଶ୍ୟକତା ପଡ଼ିପାରେ । ତଥାପି, ପଞ୍ଜୀକରଣର ଅଭାବର ଅର୍ଥ ନୁହେଁ ଯେ ବିବାହ ଅବୈଧ । ପଞ୍ଜୀକରଣ ବିବାହକୁ “ବୈଧ” କରେ ନାହିଁ, ବରଂ ପ୍ରମାଣିତ କରିବା ସହଜ କରିଥାଏ । ତେବେ ନଜର ପକାନ୍ତୁ କେଉଁସବୁ କ୍ଷେତ୍ରରେ ହେବାକୁ ପଡ଼ିବ ଅସୁବିଧା ।
ପାସପୋର୍ଟ ଏବଂ ଭିସା କ୍ଷେତ୍ରରେ ସମସ୍ୟା
ଯଦି ସ୍ବାମୀ-ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେହି ବିଦେଶରେ ଚାକିରି କିମ୍ବା ବାସସ୍ଥାନ ଖୋଜିବା ପାଇଁ ଯୋଜନା କରନ୍ତି ତାହେଲେ ବିବାହ ପଞ୍ଜିକରଣ ପ୍ରମାଣପତ୍ର ନିହାତି ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇଥାଏ । ପରିବାର ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ସମସ୍ତଙ୍କ ନାମ ଯୋଡ଼ିବା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇଥାଏ । ଏମିତିକି ଏହି ସମୟରେ ଯଦି ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟ ଦେଖାଇ ନପାରନ୍ତି ତାହେଲେ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ବିଳମ୍ବ ହୋଇଥାଏ ।
ଜଏଣ୍ଟ ଆକାଉଣ୍ଟରେ ସମସ୍ୟା
ବିବାହ ପରେ ଅନେକ ଦମ୍ପତ୍ତି ଜଏଣ୍ଟ ଆକାଉଣ୍ଟ ଖୋଲିଥାନ୍ତି ଏବଂ ପରସ୍ପରକୁ ଆର୍ଥିକ ଯୋଜନାରେ ସାମିଲ କରନ୍ତି । ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ, ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକ ବୈବାହିକ ସମ୍ପର୍କର ପ୍ରମାଣ ସ୍ୱରୂପ ବିବାହ ପ୍ରମାଣପତ୍ର ମାଗିପାରନ୍ତି। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ସ୍ଥାୟୀ ଜମା, ନିବେଶ ଯୋଜନା ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆର୍ଥିକ ସେବା ପାଇଁ ପତି କିମ୍ବା ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ଯୋଗ କରିବା କିମ୍ବା ଜଣେ ମନୋନିତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କରିବା କଷ୍ଟକର ହୋଇପାରେ। ଅନେକ ଦମ୍ପତି ଘର କିଣିବା, ବ୍ୟବସାୟ ଆରମ୍ଭ କରିବା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପାଇଁ ମିଳିତ ଋଣ ନିଅନ୍ତି। ବ୍ୟାଙ୍କ ଏବଂ ଆର୍ଥିକ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାୟତଃ ବୈବାହିକ ସମ୍ପର୍କର ପ୍ରମାଣ ସ୍ୱରୂପ ବିବାହ ପ୍ରମାଣପତ୍ର ମାଗନ୍ତି। ଯଦି ବିବାହ ପଞ୍ଜିକୃତ ହୋଇନଥାଏ, ତେବେ ମିଳିତ ଗୃହ ଋଣ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଋଣ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ ପାଇଁ ଅତିରିକ୍ତ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟେସନ୍ ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇପାରେ ଏବଂ ଅନୁମୋଦନ ପାଇଁ ଅଧିକ ସମୟ ଲାଗିପାରେ।
ବୀମା ଦାବି କରିବାରେ ସମସ୍ୟା
ଜୀବନ ବୀମା, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବୀମା ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବୀମା ପଲିସିରେ ପତି କିମ୍ବା ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ମନୋନୀତ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରାୟତଃ ଏକ ବିବାହ ପ୍ରମାଣପତ୍ର ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ। ଭବିଷ୍ୟତରେ ବୀମା ଦାବି ହେଲେ, ବିବାହ ପଞ୍ଜିକରଣ କରିବାରେ ବିଫଳ ହେଲେ ସମ୍ପର୍କ ପ୍ରମାଣ କରିବା ପାଇଁ ଅତିରିକ୍ତ ଆଇନଗତ ଦଲିଲ ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇପାରେ, ଯାହା ଦାବି ସମାଧାନରେ ବିଳମ୍ବ କରିପାରେ। ସମ୍ପତ୍ତି ଏବଂ ଉତ୍ତରାଧିକାର ମାମଲାରେ ବିବାହ ପ୍ରମାଣପତ୍ରକୁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଦଲିଲ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ଯଦି ଜଣେ ପତି କିମ୍ବା ପତ୍ନୀ ସମ୍ପତ୍ତିର ମାଲିକ ଅଟନ୍ତି ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଉତ୍ତରାଧିକାର କିମ୍ବା ମାଲିକାନା ବିବାଦ ଉପୁଜେ, ତେବେ ବିବାହ ପଞ୍ଜିକରଣ କରିବାରେ ବିଫଳ ହେବା ଅସୁବିଧା ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ।
